Đau khớp gối là 1 bệnh lý phổ biến ảnh hưởng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống của nhiều người. Tình trạng này có thể gây đau nhức, sưng viêm và hạn chế vận động. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về bệnh lý đau khớp gối.
Đau khớp gối là gì?
Đau khớp gối là cảm giác đau, khó chịu hoặc cứng nhắc tại vùng khớp gối. Tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào và ảnh hưởng lớn đến khả năng di chuyển, chất lượng cuộc sống cũng như sinh hoạt hàng ngày của người bệnh. Đau khớp gối không chỉ đơn thuần là triệu chứng của một vấn đề y tế mà còn có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nghiêm trọng hơn.
Nguyên nhân đau khớp gối
Chấn thương đầu gối có thể ảnh hưởng đến bất kỳ gân hoặc túi bao hoạt dịch nào bao quanh khớp gối cũng như xương, sụn và dây chằng tạo nên khớp.
Chấn thương đầu gối
Chấn thương ACL
Là tình trạng rách dây chằng chéo trước (ACL) — một trong bốn dây chằng nối xương chày với xương đùi. Loại chấn thương này thường gặp ở những người chơi các môn thể thao như bóng đá, bóng rổ, nơi yêu cầu chuyển hướng nhanh và đột ngột. Chấn thương này có thể gây đau đớn và sưng tấy nghiêm trọng.
Gãy xương
Tai nạn hoặc ngã có thể gây gãy xương ở khu vực đầu gối, dẫn đến cơn đau cấp tính và cần được điều trị ngay lập tức.
Rách sụn chêm
Sụn chêm có vai trò quan trọng trong việc giảm chấn và tạo ổn định cho khớp gối. Rách sụn chêm có thể xảy ra do xoay hoặc uốn cong đầu gối quá mức, gây ra cơn đau dữ dội và giảm khả năng di chuyển.
Viêm bao hoạt dịch đầu gối
Tình trạng viêm bao hoạt dịch có thể dẫn đến sưng và đau ở khu vực đầu gối, thường gặp ở những người thường xuyên hoạt động thể chất nặng.
Viêm gân bánh chè
Bệnh lý gây kích ứng và viêm 1 hoặc nhiều gân, các mô xơ dày gắn cơ vào xương. Tình trạng viêm này có thể xảy ra khi có chấn thương ở gân bánh chè, chạy từ xương bánh chè đến xương chày gây đau nhức trong hoạt động.
Hội chứng dải chậu chày
Là tình trạng tổn thương do sự hoạt động quá mức của các mô liên kết nằm dọc bên ngoài đùi và đầu gối, gây ra cảm giác đau và nhức ở các khu vực này, đặc biệt là ngay phía trên khớp gối.
Trật xương bánh chè
Tình trạng này xảy ra khi xương tam giác bao phủ phía trước đầu gối (xương bánh chè) bị trượt ra khỏi vị trí, thường là ra bên ngoài đầu gối. Trật xương bánh chè có thể gây ra sự bất thường trong cấu trúc khớp gối và cơn đau dữ dội, đặc biệt khi cố gắng di chuyển.
Viêm khớp gối
Viêm khớp gối là một nguyên nhân phổ biến khác gây đau khớp gối. Một số loại viêm khớp thường gặp bao gồm:
- Viêm xương khớp: Là tình trạng thoái hóa khớp, gây đau và cứng khớp, thường gặp ở người cao tuổi. Viêm xương khớp có thể làm giảm khả năng vận động và gây khó khăn trong các hoạt động hàng ngày.
- Viêm khớp dạng thấp: Đây là một loại viêm khớp tự miễn dịch, gây viêm và sưng tại nhiều khớp, bao gồm cả khớp gối. Tình trạng này có thể dẫn đến biến dạng khớp và giảm chất lượng cuộc sống.
- Bệnh gút: Bệnh gút do sự tích tụ của axit uric trong cơ thể, gây ra cơn đau dữ dội và sưng ở khớp, thường gặp ở khớp gối. Cơn đau thường xảy ra đột ngột và có thể kéo dài trong vài giờ đến vài ngày.
- Bệnh gút giả: Tương tự như bệnh gút nhưng do sự tích tụ của canxi, gây đau và sưng ở khớp gối. Bệnh gút giả có thể gây nhầm lẫn với bệnh gút thông thường và cần được chẩn đoán chính xác.
- Viêm khớp nhiễm trùng: Tình trạng này có thể do vi khuẩn xâm nhập vào khớp gối, dẫn đến viêm nhiễm và đau nghiêm trọng. Viêm khớp nhiễm trùng cần được điều trị kịp thời để tránh các biến chứng nặng.
- Thoái hóa khớp gối: Theo WHO, có đến 20% dân số thế giới mắc thoái hóa khớp gối, gây hạn chế vận động và có thể làm suy giảm khả năng vận động của bệnh nhân.
Các vấn đề khác
Ngoài các nguyên nhân nêu trên, một số vấn đề khác như thừa cân, lão hóa và di truyền cũng có thể góp phần gây ra đau khớp gối. Thừa cân làm tăng áp lực lên khớp gối, trong khi lão hóa có thể dẫn đến sự giảm độ linh hoạt và sức mạnh của cơ.
Bị đau khớp gối ở người trẻ tuổi
Trước đây, đau khớp gối thường được xem là vấn đề chủ yếu ở người lớn tuổi do quá trình lão hóa tự nhiên. Tuy nhiên, ngày nay, tình trạng này ngày càng xuất hiện nhiều hơn ở người trẻ tuổi. Nguyên nhân có thể đến từ thói quen sinh hoạt không lành mạnh, chẳng hạn như lười vận động, ngồi nhiều, tư thế sai khi làm việc hoặc tham gia các hoạt động thể thao cường độ cao mà không khởi động đúng cách. Đau khớp gối ở người trẻ nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra những hậu quả lâu dài, ảnh hưởng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống trong tương lai.
Phương pháp chẩn đoán đau khớp gối
Khám lâm sàng
Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra thể chất và hỏi về triệu chứng để xác định nguyên nhân gây đau. Việc đánh giá tình trạng sức khỏe tổng quát của bệnh nhân cũng rất quan trọng để đưa ra chẩn đoán chính xác.
Chẩn đoán hình ảnh
Các kỹ thuật như X-quang, MRI hoặc CT scan giúp xác định tình trạng của khớp gối và phát hiện chấn thương hoặc bệnh lý. Chẩn đoán hình ảnh có thể cung cấp thông tin chi tiết về các tổn thương trong khớp.
Xét nghiệm
Xét nghiệm máu hoặc dịch khớp có thể được thực hiện để xác định nguyên nhân viêm hoặc nhiễm trùng. Xét nghiệm này giúp phát hiện các chỉ số viêm trong cơ thể và có thể hỗ trợ trong việc chẩn đoán bệnh lý.
Cách trị đau khớp gối
Sử dụng thuốc
Thuốc giảm đau và kháng viêm thường được chỉ định để giảm các triệu chứng đau và sưng viêm ở khớp gối. Các loại thuốc như thuốc chống viêm không steroid (NSAID) hoặc thuốc điều trị viêm khớp có thể giúp giảm đau nhanh chóng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Trong một số trường hợp nặng, bác sĩ có thể kê toa thuốc giảm đau mạnh hơn hoặc thuốc điều trị chuyên biệt cho các dạng viêm khớp.
Vật lý trị liệu
Vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị đau khớp gối. Thông qua các bài tập phục hồi chức năng, vật lý trị liệu giúp cải thiện sự linh hoạt và sức mạnh của cơ và khớp. Các bài tập đúng kỹ thuật sẽ giúp giảm đau, tăng cường khả năng vận động, đồng thời giúp phục hồi chức năng khớp sau chấn thương hoặc phẫu thuật.
Tiêm
Trong trường hợp đau khớp gối nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định tiêm corticoid hoặc axit hyaluronic trực tiếp vào khớp. Các mũi tiêm này có tác dụng giảm viêm, giảm đau và cải thiện sự linh hoạt của khớp. Tiêm corticoid có thể giảm đau nhanh chóng, trong khi tiêm axit hyaluronic giúp cải thiện độ đàn hồi và bôi trơn cho khớp.
Phẫu thuật
Phẫu thuật thường là lựa chọn cuối cùng khi các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả. Các ca phẫu thuật có thể bao gồm sửa chữa các tổn thương, điều chỉnh cấu trúc khớp, hoặc thậm chí thay thế khớp gối bằng khớp nhân tạo. Phẫu thuật có thể mang lại cải thiện đáng kể cho bệnh nhân bị đau khớp gối mãn tính, giúp họ khôi phục lại khả năng vận động và giảm đau lâu dài.
Cách phòng tránh đau khớp gối
Để phòng tránh đau khớp gối, bạn có thể áp dụng một số biện pháp sau:
- Duy trì cân nặng hợp lý: Trọng lượng cơ thể dư thừa gây áp lực lên khớp gối, làm tăng nguy cơ chấn thương và thoái hóa khớp. Việc giữ cân nặng ổn định là một trong những cách hiệu quả nhất để bảo vệ khớp.
- Tập luyện phù hợp: Hãy chuẩn bị cho cơ thể trước khi tham gia các hoạt động thể thao bằng việc rèn luyện cơ bắp và điều chỉnh kỹ thuật vận động. Đảm bảo bạn đang thực hiện đúng kỹ thuật để tránh các chấn thương không đáng có.
- Tăng cường cơ bắp và giữ cơ thể linh hoạt: Cơ bắp yếu là nguyên nhân hàng đầu gây chấn thương khớp gối. Hãy tập trung vào việc rèn luyện nhóm cơ đùi trước và sau, giúp hỗ trợ khớp gối tốt hơn. Đồng thời, đừng quên các bài tập giãn cơ để giữ cho cơ thể linh hoạt.
- Chọn bài tập phù hợp: Nếu bạn bị thoái hóa khớp hoặc đau khớp mãn tính, hãy cân nhắc chuyển sang các bài tập nhẹ nhàng hơn như bơi lội hoặc thể dục dưới nước. Giảm bớt các hoạt động có tác động mạnh có thể giúp khớp gối được nghỉ ngơi và tránh bị tổn thương thêm.
Lời kết
Đau khớp gối có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống hàng ngày nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách. Việc hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng các phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp bạn giảm thiểu đau nhức, duy trì sự linh hoạt cho khớp gối, và ngăn ngừa các biến chứng trong tương lai. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để tìm ra giải pháp tốt nhất cho sức khỏe khớp của bạn.
Với đội ngũ chuyên gia có chuyên môn cao, cùng việc áp dụng nhiều kỹ thuật tiên tiến trong điều trị, Viện Nghiên cứu Giảm đau Việt Nam đã thành công trong việc nghiên cứu và đưa ra hướng điều trị cho hàng triệu ca bệnh lý cột sống – cơ xương khớp.
Để được tư vấn các bệnh lý cột sống và cơ xương khớp tại Viện Nghiên cứu Giảm đau Việt Nam, quý khách vui lòng liên hệ theo số hotline: 0913.095.115 hoặc liên hệ trực tiếp TẠI ĐÂY.
Tư vấn chuyên môn bài viết
PGS. TS KIỀU ĐÌNH HÙNG