Hội chứng dải chậu chày là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau đầu gối, đặc biệt ở vận động viên và người tập luyện cường độ cao. Bệnh có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động nếu không được điều trị kịp thời.
Hội chứng dải chậu chày là gì?
Hội chứng dải chậu chày (Iliotibial Band Syndrome – ITBS) là tình trạng viêm và đau dọc theo mặt ngoài đầu gối do sự ma sát giữa dải chậu chày và lồi cầu ngoài xương đùi. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau đầu gối, đặc biệt ở những người chạy bộ, đạp xe hoặc tham gia các môn thể thao có cường độ cao.
ITBS thường gặp ở vận động viên, đặc biệt là những người chạy đường dài. Theo thống kê, khoảng 10% người chạy bộ từng gặp phải tình trạng này ít nhất một lần. Nếu không được điều trị sớm, ITBS có thể gây ảnh hưởng lớn đến hiệu suất vận động và chất lượng cuộc sống.
Nguyên nhân gây hội chứng dải chậu chày
Hội chứng dải chậu chày xảy ra khi dải chậu chày bị căng cứng và cọ xát liên tục vào xương đùi, dẫn đến viêm và đau. Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ITBS, bao gồm:
- Hoạt động thể thao quá mức:
Chạy bộ, đạp xe hoặc các bài tập lặp lại nhiều lần có thể làm tăng áp lực lên dải chậu chày.
- Cấu trúc cơ thể bất thường:
Chân vòng kiềng, dáng đi sai lệch hoặc chân không cân xứng có thể khiến dải chậu chày bị căng quá mức.
- Mất cân bằng cơ bắp:
Cơ mông, cơ đùi yếu hoặc cứng có thể làm thay đổi chuyển động của chân, gây áp lực lên dải chậu chày.
- Kỹ thuật tập luyện sai:
Khởi động không đầy đủ, chạy trên bề mặt cứng hoặc mang giày không phù hợp cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Triệu chứng nhận biết
Các triệu chứng của hội chứng dải chậu chày thường tiến triển từ từ và trở nên nghiêm trọng hơn khi tiếp tục vận động. Dưới đây là một số dấu hiệu phổ biến:
- Đau dọc theo mặt ngoài đầu gối, đặc biệt khi chạy, leo cầu thang hoặc gập duỗi gối nhiều lần.
- Cảm giác căng cứng, đau rát hoặc nóng ran ở khu vực bên ngoài gối.
- Cơn đau tăng lên khi tiếp tục vận động và giảm khi nghỉ ngơi.
- Một số trường hợp có thể bị sưng nhẹ hoặc có cảm giác lục cục khi ấn vào vùng đau.
Điều trị hội chứng dải chậu chày
Việc điều trị hội chứng dải chậu chày tập trung vào giảm đau, giảm viêm và cải thiện chức năng vận động. Các phương pháp có thể áp dụng tùy theo mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Nghỉ ngơi và thay đổi hoạt động
Giảm hoặc ngừng các hoạt động gây căng thẳng lên dải chậu chày, đặc biệt là chạy bộ và đạp xe. Thay vào đó, có thể chuyển sang các bài tập ít tác động như bơi lội hoặc yoga để duy trì thể lực mà không làm tổn thương thêm.
Vật lý trị liệu
Các bài tập kéo giãn và tăng cường cơ mông, cơ đùi giúp giảm căng thẳng lên dải chậu chày. Massage, chườm đá và sử dụng thiết bị hỗ trợ cũng có thể giúp giảm viêm và cải thiện phạm vi vận động.
Điều trị nội khoa
Thuốc giảm đau và kháng viêm không steroid (NSAIDs) như ibuprofen hoặc naproxen có thể giúp giảm sưng và đau. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần có sự hướng dẫn của bác sĩ để tránh tác dụng phụ.
Tiêm steroid hoặc PRP
Trong trường hợp đau kéo dài, bác sĩ có thể đề xuất tiêm corticosteroid để giảm viêm nhanh chóng. Ngoài ra, tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) cũng được áp dụng để thúc đẩy quá trình phục hồi mô.
Phẫu thuật
Phẫu thuật thường chỉ được cân nhắc khi các phương pháp điều trị khác không mang lại hiệu quả. Phẫu thuật giải phóng dải chậu chày có thể giúp giảm ma sát và cải thiện khả năng vận động.
Phòng ngừa hội chứng dải chậu chày
Để ngăn ngừa hội chứng dải chậu chày, cần chú trọng vào kỹ thuật tập luyện và chăm sóc cơ thể đúng cách. Khởi động kỹ trước khi tập, kéo giãn cơ thường xuyên và tăng cường cơ vùng hông, đùi sẽ giúp giảm áp lực lên dải chậu chày. Ngoài ra, lựa chọn giày phù hợp và điều chỉnh tư thế chạy đúng cũng là yếu tố quan trọng giúp hạn chế nguy cơ tái phát.
Với đội ngũ chuyên gia có chuyên môn cao, cùng việc áp dụng nhiều kỹ thuật tiên tiến trong điều trị, Viện Nghiên cứu Giảm đau Việt Nam đã thành công trong việc nghiên cứu và đưa ra hướng điều trị cho hàng triệu ca bệnh lý cột sống – cơ xương khớp.
Để được tư vấn các bệnh lý cột sống và cơ xương khớp tại Viện Nghiên cứu Giảm đau Việt Nam, quý khách vui lòng liên hệ theo số hotline: 0913.095.115 hoặc liên hệ trực tiếp TẠI ĐÂY.
Tư vấn chuyên môn bài viết
THS. BS CKII VÕ CHÂU DUYÊN